Hà Tường Cát – Sự mong muốn trở lại Cam Ranh của Nga

TS Cù Huy Hà Vũ: Ðồng hành quân sự với Hoa Kỳ là mệnh lệnh của thời đại

Chuyến viếng thăm vịnh Cam Ranh đầu Tháng Ba vừa qua của Bộ Trưởng Quốc Phòng Nga Sergei Shoigu đã dấy lên nhiều dự đoán của các cơ quan truyền thông và quan sát viên quốc tế về địa danh nổi tiếng thế giới này.

Chiến hạm Hải Quân Nga thuộc hạm đội Bắc Hải diễn hành trên sông Neva, thành phố St. Petersburg. (Hình: Kirill Kudryavtsev/AFP/Getty Images)

Người ta tin rằng, khác với chuyến thăm hồi Tháng Sáu năm ngoái của Bộ Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ Leon Panetta, Bộ Trưởng Shoigu có thể có đề nghị cụ thể và Nga có những kế hoạch khả thi hơn ở Cam Ranh, tuy vậy sự trở lại căn cứ này chưa thể xảy ra trong ngắn hạn.

Trên cả ba mặt quân sự, ngoại giao, chính trị, sự trở lại Cam Ranh của Nga thích ứng hơn là Hoa Kỳ.

Chính quyền Obama đã công khai loan báo chiến lược trở lại Á Châu và từ ba năm qua lời phát biểu của Ngoại Trưởng Hillary Clinton tại hội nghị ASEAN ở Hà Nội cho thấy Hoa Kỳ coi Biển Ðông không chỉ giới hạn là vấn đề của khu vực. Mặc dầu một cách chính thức, Hoa Kỳ khẳng định là đứng ngoài những tranh chấp chủ quyền tại đây, nhưng Trung Quốc rất khó chịu vì cho rằng Hoa Kỳ đã hỗ trợ các quốc gia Ðông Nam Á trong chủ trương quốc tế hóa vấn đề này. Trong ý đồ bành trướng của Trung Quốc, nhiều hành động khiêu khích đã và đang tiếp tục xảy ra trên Biển Ðông, tuy vậy vẫn còn trong giới hạn thăm dò, cũng như phản ứng của các nước ASEAN – đặc biệt là Philippines và Việt Nam – vẫn chỉ ở mức độ dè dặt kiềm chế.

Hoa Kỳ trở lại căn cứ Cam Ranh sẽ là một sự kiện bị Trung Quốc xem như can dự vào khu vực và dẫn đến sự đối đầu trực tiếp mà cả hai phía đều chưa muốn có. Việt Nam cho dù muốn có sự hiện diện của Hoa Kỳ như một bảo đảm an ninh, nhưng không thể để Hoa Kỳ đặt căn cứ quân sự, vì thế đã nhiều lần xác định là sẽ không để Cam Ranh cho bất cứ nước nào sử dụng. Trong bối cảnh thế giới hiện nay, Hoa Kỳ không có chủ trương phát triển một hệ thống căn cứ quân sự như thời kỳ Chiến Tranh Lạnh chưa kể hạn chế về ngân sách sẽ không thích hợp với những phí tổn để xây dựng căn cứ tiếp liệu khổng lồ ở Cam Ranh như trong chiến tranh Việt Nam.

Vịnh Cam Ranh cũng không phải là một căn cứ tối cần thiết để Hải Quân Hoa Kỳ hiện diện trong Biển Ðông. Có thể trở lại với căn cứ Subic ở Philippines, trong chừng mực nào đó dễ dàng hơn, ít tốn kém và hiệu quả hơn, bảo đảm được sự phòng thủ an toàn mà không bị lôi cuốn vào các hệ quả ngoài ý muốn. Hơn nữa với các căn cứ ở Nhật, Guam và phương tiện hậu cần đặt tại Singapore, hạm đội Hoa Kỳ với hàng không mẫu hạm và tiềm thủy đĩnh nguyên tử là hai lực lượng căn bản, có thừa đủ sức mạnh để hoạt động hữu hiệu trên toàn thể khu vực tây Thái Bình Dương qua tới Ðông Ấn Ðộ Dương.

Sau khi Liên Xô tan rã đầu thập niên 1990, nước Nga lui xuống thành một cường quốc hàng nhì cho tới gần đây chính quyền của Tổng Thống Vladimir Putin mới đang có hoài bão tái lập phần nào ngôi vị cũ. Trên bước đường tiến dần đến mục tiêu này, trong hiện tại Nga muốn giữ quan hệ êm ả với cả Hoa Kỳ và Trung Quốc, không đứng về bên nào nếu hai nước kia có tranh chấp. Vì vậy ngay tức thời Nga trở lại gắn bó quá mức với Việt Nam thì không gây khó khăn gì với Hoa Kỳ nhưng sẽ làm Trung Quốc hoài nghi.

Mối quan hệ Việt Nam với Nga ngày nay khác với Liên Xô trước kia, không có ràng buộc quan điểm ý thức hệ hay nợ nần về viện trợ. Việt Nam cũng không có ám ảnh của tranh chấp xung đột quá khứ hay hiện tại như với Hoa Kỳ và Trung Quốc. Trên mặt tinh thần, quan hệ hữu nghị với Nga của nhà cầm quyền đương thời tại Việt Nam có đủ điều kiện thuận lợi để phát triển và hai nước đều đang tìm cách tăng cường bang giao trên nhiều mặt.

Tổng Thống Vladimir Putin và Thủ Tướng Dmitri Medvedev đều đã qua thăm Việt Nam. Ngược lại Chủ tịch nhà nước Trương Tấn Sang, tổng bí thư đảng Cộng Sản Việt Nam cũng đã đến Nga trong mấy tháng gần đây. Ðài Tiếng Nói nước Nga loan tin hôm 11 Tháng Ba, Thủ Tướng Dmitri Medvedev và Chủ Tịch Hội Ðồng Liên Bang Valentina Matviyenko đã gặp Chủ Tịch Quốc Hội Nguyễn Sinh Hùng tại Moscow. Bản tin cho biết hai bên đã thảo luận về triển vọng hợp tác kinh tế và khẳng định tính chất chiến lược của mối quan hệ Nga-Việt. Theo đài này, việc suy giảm trầm trọng kim ngạch và sự khiếm khuyết những dự án liên doanh tiềm năng sau sự sụp đổ của Liên Bang Xô Viết nay đã đi vào quá khứ và hai bên sẽ gia tăng hợp tác về kinh tế, thương mại, năng lượng cùng những khía cạnh chủ chốt của các vấn đề quốc tế. Ðài này dẫn lời của nhà phân tích chính trị Alexei Vlasov nhận định rằng, “Việt Nam là đối tác tốt nhất trên quan điểm bước ra thị trường khu vực Châu Á-Thái Bình Dương.”

Với tất cả những động thái ấy, tiềm năng Nga trở lại căn cứ Cam Ranh có thể là một thực tế, chỉ còn lại vấn đề thời điểm. Việc này có lợi cho Nga đang cần một đầu cầu quân sự và kinh tế ở Ðông Nam Á, trong khi đó Việt Nam sẽ có được một đối trọng trong sự đương đầu với bất cứ ý đồ nào của Trung Quốc. Sự hiện diện của Nga ở Cam Ranh sẽ giúp gia tăng ý nghĩa cho nguyên tắc tự do giao thông hàng hải trên Biển Ðông mà Hoa Kỳ vẫn luôn luôn nhấn mạnh.

Theo thỏa hiệp năm 1979 ký với Việt Nam, Liên Xô được thuê Cam Ranh trong 25 năm. Trong 10 năm đầu căn cứ đã được mở rộng thành một căn cứ Hải quân và Không quân quan trọng, tuy nhiên trên mặt chính thức Liên Xô và Việt Nam đều phủ nhận sự hiện diện quân sự này. Từ 1990, Nga bắt đầu triệt thoái khỏi Cam Ranh và chỉ còn giữ nơi đây làm một căn cứ do thám điện tử, theo dõi các liên lạc vô tuyến trong vùng Ðông Á. Sau đó Việt Nam đòi Nga phải trả mỗi năm $200 triệu nếu muốn tiếp tục sử dụng căn cứ này, Nga không đồng ý với giá thuê và ngày 2 Tháng Năm năm 2002 lá cờ Nga được hạ xuống lần cuối cùng.

Bạch thư của Bộ Quốc Phòng Việt Nam tuyên bố chính sách “3 không” năm 2004 và tái xác định năm 2009: không tham gia một liên minh quân sự nào, không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ, không tham gia hoạt động quân sự sử dụng hay đe dọa vũ lực với nước khác.

Giáo Sư Carlyle Thayer, Học Viện Quốc Phòng Australia, do đó không tin rằng Nga sẽ được phép trở lại thành lập căn cứ ở vịnh Cam Ranh. Từ đầu thập niên 2000, Hoa Kỳ đã thương lượng với Việt Nam mở cửa Cam Ranh cho các chiến hạm ngoại quốc ghé cảng. Ngày 31 Tháng Mười, 2010, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng loan báo Cam Ranh sẽ mở cho tất cả mọi chiến hạm nước ngoài, tàu nổi cũng như tàu ngầm, sử dụng từ 2014 sau khi hoàn thành xây dựng một cơ sở sửa chữa vời sự cố vấn kỹ thuật của Nga.

Hiện nay Cam Ranh là căn cứ Hải quân quan trọng nhất của Việt Nam với Lữ Ðoàn Hải Quân 162 đóng tại đây. Lữ đoàn này được trang bị những chiến hạm hiện đại nhất như khinh hạm 2,100 tấn Gepard 3.9 (hai chiến hạm Ðinh Tiên Hoàng HQ-011 và Lý Thái Tổ HQ-012), các loại hộ tống hạm gắn hỏa tiễn và tàu tuần tra cao tốc Svetlyak – tất cả đều do Nga chế tạo.

Những nhận định dè dặt cho rằng chuyến thăm viếng Cam Ranh đầu Tháng Ba của Bộ Trưởng Shoigu có mục đích chính là kiểm tra tiến độ thi công căn cứ tàu ngầm Kilo do các chuyên viên Nga hướng dẫn. Cũng có thể là với nhãn quan quân sự, Tướng Shoigu muốn thị sát tận mắt về giá trị chiến lược của vịnh Cam Ranh mà Thủ Tướng Medvedev đã xác nhận là Nga và Việt Nam đang “thảo luận nghiêm túc” việc sử dụng chung. Mikhail Denisov, phó trưởng ban tiếng Nga của BBC cho rằng, “Chắc chắn nhất là hai bên đang thảo luận về những hợp đồng mua bán vũ khí mới, chẳng hạn sau khi giao hàng đủ 6 tàu ngầm Kilo máy diesel, rất có thể Nga còn muốn bán cho Việt Nam tàu ngầm nguyên tử” vì “trong bối cảnh tình hình Biển Ðông ngày càng phức tạp, Việt Nam rất cần nâng cao khả năng Hải quân sau khi đã đạt tới trình độ là nước ASEAN có lực lượng tàu ngầm mạnh nhất.”

Về phía Nga, căn cứ trong vùng Ðông Nam Á là điều mong muốn và nhu cầu từ lâu của Hải quân nước họ. Sau Chiến Tranh Lạnh, Hải Quân Nga không đủ ngân sách để phát triển nên các chiến hạm của họ hầu hết đã lỗi thời, ngoại trừ một số ít khu trục hạm và tàu ngầm nguyên tử mới. Có thể rằng Trung Quốc đã vượt qua Nga về số chiến hạm, tuy nhiên Hải Quân Nga vẫn còn được coi là đứng hàng thứ nhì sau Hoa Kỳ.

Nga có khoảng 250 chiến hạm lớn nhỏ, không kể thủy đội trong vùng biển nội hải Caspian, chia thành 4 hạm đội: Biển Bắc, Baltic, Hắc Hải và Thái Bình Dương. Ðiểm đáng chú ý là với một lãnh thổ rộng lớn nhất thế giới, Hải Quân Nga bị phân tán ra những khu vực rất xa nhau. Hơn nữa hầu hết các hạm đội Nga đều dễ dàng bị chặn đường ra đại dương bởi phải đi qua những vùng biển hẹp, từ Hắc Hải, Baltic cho đến cảng Vladivostok, căn cứ của hạm đội Thái Bình Dương.

Vịnh Cam Ranh vừa là một địa điểm chiến lược quan trọng ở Ðông Nam Á và Thái Bình Dương, vừa là một căn cứ tiếp liệu cần thiết cho hoạt động của Hải Quân Nga. Trong lịch sử hơn 100 năm trước đây, trong cuộc chiến tranh Nga-Nhật 1904-1905, hạm đội Baltic được điều động để tăng cường cho lực lượng Hải quân ở Viễn Ðông đã phải trải qua một cuộc hải trình dài gần 9 tháng. Một phần do sự mỏi mệt của thủy thủ qua đoạn đường quá dài như vậy, vì chỉ có một thời gian rất ngắn ghé vào vịnh Cam Ranh, lúc đó thuộc Pháp, để được tiếp tế than và nghỉ ngơi, hạm đội của Ðô Ðốc Zinovy Rozhestvensky bị Nhật Bản đánh tan trong trận hải chiến tại eo biển Ðối Mã.

Sự trở lại với Cam Ranh lần thứ ba, nếu có được, thì cũng đáng xem là tình cờ lịch sử của người Nga đối với vịnh thiên nhiên, một cảng nước sâu đẹp hàng đầu trên thế giới này. Từ mấy năm gần đây, dân Nga đã là thành phần du khách đông đảo nhất đến miền bờ biển miền Nam Trung Phần. Phi trường Cam Ranh bây giờ thuộc thành phố Nha Trang, hiện là phi trường quốc tế duy nhất tại Việt Nam có các chuyến bay thẳng nối liền với Vladivostok, Moscow và Almaty của Kazakhstan. Và các quân nhân Nga chắc chắn sẽ không cảm thấy Cam Ranh là nơi xa lạ đối với họ. (HC)

Theo Nguoi-viet

Nghe ca khúc mới: Anh là vầng dương Độc lập – Tự do

https://chhv.files.wordpress.com/2011/04/110404112430_cu_huy_ha_vu_466x350_cuhuyhavu_nocredit.jpg?w=640

Nghe bài hát “Cù Huy Hà Vũ – người trí thức kiên trung”

Nhạc và lời : Nguyễn Văn Chính(Nguyễn Chính)
Thể hiện : Nguyễn Văn Chính

Advertisements
Bài này đã được đăng trong Bài vở liên quan và được gắn thẻ . Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s